Esame di Stato 2014 – 5

Dei numeri 1, 2, 3, …, 6000, quanti non sono divisibili né per 2, né per 3, né per 5?


Soluzione 1

Utilizza la forza bruta

  1. Scrivi i numeri da 1 a 6000
  2. Elimina i multipli di 2
  3. Elimina i multipli di 3
  4. Elimina i multipli di 5
  5. Conta i numeri rimanenti.

Soluzione 2

Ricorda che

  • Se \displaystyle X \cap Y = \emptyset allora \displaystyle \sharp(X \cup Y) = \sharp(X) + \sharp(Y) altrimenti \displaystyle \sharp(X \cup Y) = \sharp(X) + \sharp(Y) - \sharp(X \cap Y)
  • Se \displaystyle Y \subseteq X allora \displaystyle \sharp(X \setminus Y) = \sharp(X) - \sharp(Y) altrimenti \displaystyle \sharp(X \setminus Y) = \sharp(X) - \sharp(X \cap Y)

Osserva l’immagine a destra

  • #(M2 ∪ M3) = #(M2) + #(M3) – #(M6)
  • #(M2 ∪ M5) = #(M2) + #(M5) – #(M10)
  • #(M3 ∪ M5) = #(M3) + #(M5) – #(M15)
  • #(M6 ∪ M10) = #(M6) + #(M10) – #(M30)
  • #(M6 ∪ M15) = #(M6) + #(M15) – #(M30)
  • #(M10 ∪ M15) = #(M10) + #(M15) – #(M30)
  • #(M6 ∪ M10 ∪ M15) = #(M6) + #(M10) + #(M15) – 2 * #(M30)
  • #(M2 ∪ M3 ∪ M5) = #(M2) + #(M3) + #(M5) – #(M6) – #(M10) – #(M15) + #(M30)

È necessario calcolare la cardinalità di tutti gli insiemi nella tabella

InsiemeElementiCardinalità
\Omega1, 2, 3, 4, …, 6000#(\Omega)= 6000
M22, 4, 6, 8, …, 6000#(M2)= 3000
M33, 6, 9, 12, …, 6000#(M3)= 2000
M55, 10, 15, 20, …, 6000#(M5)= 1200
M6 = M2 ∩ M36, 12, 18, 24, …, 6000#(M6)= 1000
M10 = M2 ∩ M510, 20, 30, 40, …, 6000#(M10)= 600
M15 = M3 ∩ M515, 30, 45, 60, …, 6000#(M15)= 400
M30 = M2 ∩ M3 ∩ M530, 60, 90, 120, …, 6000#(M30)= 200

Quindi

InsiemeElementiCardinalità
M2 ∪ M3 ∪ M52, 3, 4, 5, …, 6000#(M2 ∪ M3 ∪ M5)= 3000 + 2000 + 1200 – 1000 – 600 – 400 + 200
= 4400
\Omega \ (M2 ∪ M3 ∪ M5)1, 7, 11, 13, …#(\Omega \ (M2 ∪ M3 ∪ M5))= 6000 – 4400
= 1600